Kỷ niệm 50 năm Trường Đại học Luật TP.HCM: Di sản tri thức – Nơi khởi nguồn của những công trình nghiên cứu pháp luật uy tín
Trải qua gần nửa thế kỷ hình thành và phát triển (1976–2025), Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh đã khẳng định vị thế là cái nôi đào tạo pháp lý hàng đầu đồng thời là trung tâm nghiên cứu khoa học uy tín của cả nước. Từ xuất phát điểm là một trường cán bộ tư pháp miền Nam, Nhà trường không ngừng mở rộng lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu, hướng tới mô hình đại học đa ngành, đa lĩnh vực. Đặc biệt, trong khoảng 10 năm trở lại đây, Trường đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ: mở thêm các ngành Quản trị – Luật, Quản trị Kinh doanh, Ngôn ngữ Anh pháp lý, Luật Thương mại quốc tế… và triển khai chương trình cử nhân luật chất lượng cao bằng tiếng Anh cũng như các chương trình đào tạo từ xa. Song song với công tác đào tạo, Trường Đại học Luật TP.HCM luôn chú trọng sứ mệnh nghiên cứu khoa học, tích cực đóng góp hiệu quả vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Đây chính là di sản tri thức quý báu mà các thế hệ giảng viên, sinh viên ULAW đã dày công vun đắp suốt 50 năm qua.
* Tri thức học thuật đồng hành cùng chính sách pháp luật
Với đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm và trình độ cao, Trường Đại học Luật TP.HCM đã sản sinh nhiều công trình nghiên cứu, sách chuyên khảo và bài báo khoa học có giá trị. Giai đoạn 2019–2024, hoạt động nghiên cứu khoa học của Nhà trường ghi nhận bước phát triển mạnh mẽ cả về số lượng lẫn chất lượng.
Chỉ tính riêng năm 2023, giảng viên Trường đã công bố 205 bài báo khoa học trong nước và 18 bài trên các tạp chí quốc tế, đồng thời xuất bản 14 đầu sách và giáo trình, bao gồm giáo trình, chuyên khảo và sách tham khảo phục vụ công tác giảng dạy và nghiên cứu. Sang năm học 2023–2024, số lượng công bố tiếp tục tăng với 304 bài trong nước và 25 bài quốc tế, cùng 19 đầu sách mới được xuất bản. Tính chung 5 năm (2019–2024), toàn Trường đã thực hiện hơn 12 đề tài cấp Bộ, 2 đề tài cấp Nhà nước, 2 đề tài cấp tỉnh/thành, hơn 100 đề tài cấp cơ sở dành cho giảng viên – viên chức, cùng trên 900 công bố khoa học trong nước và gần 100 bài báo quốc tế. Bên cạnh đó, phong trào nghiên cứu khoa học sinh viên cũng phát triển mạnh, từ 121 đề tài năm học 2019–2020 tăng lên 320 đề tài năm học 2023–2024, thể hiện rõ văn hoá học thuật được lan tỏa trong toàn Trường.
Việc công bố các bài nghiên cứu khoa học trong nước và quốc tế được Trường Đại học Luật TP.HCM xem trọng
Nhiều kết quả nghiên cứu đã được xuất bản dưới dạng giáo trình, sách chuyên khảo phục vụ giảng dạy và tham khảo. Các công trình tập trung vào những lĩnh vực pháp lý trọng yếu như luật dân sự, luật thương mại, luật hình sự, luật quốc tế và hành chính – tư pháp, phản ánh thế mạnh nghiên cứu đa ngành và định hướng ứng dụng thực tiễn của ULAW. Hoạt động nghiên cứu còn gắn liền với các dự án hợp tác quốc tế, các hội thảo khoa học cấp quốc gia và quốc tế, và hệ thống tạp chí Khoa học Pháp lý Việt Nam – diễn đàn học thuật hàng đầu của giới luật học trong nước.
Những con số và kết quả ấn tượng này thể hiện sự chủ động, đầu tư nghiêm túc của đội ngũ giảng viên, viên chức và sinh viên ULAW trong công tác nghiên cứu khoa học, góp phần quan trọng nâng cao chất lượng học thuật, khẳng định vị thế của Trường là trung tâm nghiên cứu và đào tạo pháp luật hàng đầu cả nước.
Bên cạnh số lượng, nhiều công trình khoa học của cán bộ, giảng viên Trường Luật TP.HCM tạo tiếng vang lớn nhờ hàm lượng tri thức và tính ứng dụng cao. Không thể không nhắc đến TS. Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Nhà trường — người đã trực tiếp tham gia thực hiện hoặc đồng thực hiện hàng loạt nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao. Ông đã công bố nhiều bài báo khoa học trên các tạp chí uy tín như Tạp chí Khoa học Pháp lý Việt Nam, tập trung vào các chủ đề về nghĩa vụ cung cấp, bảo mật thông tin trong giai đoạn tiền hợp đồng cũng như các nguyên tắc phân công, phối hợp, kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan Nhà nước theo Hiến pháp 2013. Luận án tiến sĩ “Giai đoạn tiền hợp đồng trong pháp luật Việt Nam” của ông đã được xuất bản thành sách chuyên khảo, đóng góp thiết thực cho thực tiễn và giảng dạy. Ông cũng là đồng tác giả “Tuyển tập một số điều ước quốc tế về giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế bằng Tòa án trọng tài và công nhận thi hành bản án của Tòa án trọng tài nước ngoài”. Các công trình của TS. Lê Trường Sơn đã mở ra những góc nhìn mới và góp phần thiết thực vào hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam. Hơn thế nữa, với vai trò thành viên Hội đồng biên tập của Tạp chí Khoa học Pháp lý Việt Nam, cùng việc đứng đầu các tọa đàm, hội thảo và hội đồng nghiệm thu đề tài cấp bộ, TS. Lê Trường Sơn còn kết nối hiệu quả giữa nghiên cứu – giảng dạy – chính sách; qua đó góp phần củng cố vị thế nghiên cứu khoa học của Nhà trường, nâng cao uy tín của giảng viên ULAW trong nước và quốc tế, đồng thời khẳng định sứ mệnh “tri thức học thuật đồng hành cùng chính sách pháp luật”.
TS. Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM
GS.TS. Đỗ Văn Đại (Phó Hiệu trưởng, Trưởng khoa Luật Dân sự) – một chuyên gia hàng đầu về luật dân sự, tư pháp, kinh doanh thương mại và án lệ; đã công bố hàng loạt sách bình luận án và nghiên cứu chuyên sâu được giới luật học đánh giá cao. Ông cũng vinh dự trở thành Viện sĩ Viện Hàn lâm Quốc tế về Luật So sánh (IACL) năm 2021 – một trong những học giả Việt Nam đầu tiên gia nhập tổ chức luật học danh tiếng thế giới này. Thành tựu này không chỉ khẳng định uy tín cá nhân GS. Đỗ Văn Đại, mà còn được xem là bước ngoặt đưa nền luật học Việt Nam vươn tầm quốc tế khi lần đầu có đại diện góp mặt trong diễn đàn học thuật toàn cầu. Với vai trò Ủy viên Hội đồng tư vấn án lệ Toà án nhân dân Tối cao, ông đã đóng góp nhiều ý kiến khoa học xây dựng hệ thống án lệ Việt Nam, gắn kết nghiên cứu với thực tiễn xét xử.
GS.TS. Đỗ Văn Đại, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM
Trong lĩnh vực luật quốc tế và thương mại, PGS.TS. Trần Việt Dũng (Phó Hiệu trưởng Nhà trường) là gương mặt tiêu biểu với nhiều công trình có giá trị lý luận và thực tiễn. Ông đã xuất bản nhiều bài báo, sách bằng tiếng Việt và tiếng Anh về thương mại quốc tế, cạnh tranh, trọng tài và đầu tư nước ngoài. Không chỉ đóng góp học thuật, PGS.TS. Trần Việt Dũng còn tham gia tư vấn chính sách – ông từng là thành viên Nhóm nghiên cứu, cố vấn xây dựng Luật Giáo dục (sửa đổi) năm 2018, đem kiến thức chuyên môn phục vụ trực tiếp cho công cuộc hoàn thiện pháp luật. Song hành nghiên cứu và thực tiễn, PGS.TS Trần Việt Dũng cũng là luật sư trọng tài quốc tế, góp phần đưa kinh nghiệm thực tế vào giảng dạy và các công trình khoa học.
PGS.TS. Trần Việt Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM
Nhiều giảng viên khác của Trường cũng có công trình nổi bật, đáp ứng yêu cầu phát triển đa ngành. Đơn cử, năm 2023, PGS.TS. Nguyễn Văn Vân (Khoa Luật Thương mại) đã chủ nhiệm đề tài nghiên cứu cấp Bộ “Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về đầu tư và tài chính của cơ sở giáo dục đại học tư thục”. Đề tài được Hội đồng nghiệm thu đánh giá xuất sắc nhờ những luận cứ khoa học thiết thực giúp hoàn thiện khung pháp lý về đầu tư, tài chính giáo dục đại học, cũng như đề xuất mô hình, giải pháp pháp lý khả thi cho hệ thống trường tư thục ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu này không chỉ đóng góp về mặt lý luận mà còn có giá trị áp dụng cao, hỗ trợ cơ quan quản lý hoạch định chính sách phát triển giáo dục.
PGS.TS. Nguyễn Văn Vân - Chủ nhiệm đề tài “Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về đầu tư và tài chính của cơ sở giáo dục đại học tư thục” trình bày kết quả nghiên cứu tại buổi họp hội đồng nghiệm thu đề tài
Nhằm lan tỏa tri thức pháp lý, Trường Đại học Luật TP.HCM còn phát hành Tạp chí Khoa học Pháp lý Việt Nam – một trong những tạp chí học thuật luật uy tín nhất hiện nay. Tạp chí là diễn đàn để giảng viên, nghiên cứu sinh cả nước công bố kết quả nghiên cứu và kiến nghị chính sách pháp luật. Nhiều bài viết trên tạp chí đã bám sát các sự kiện pháp lý quan trọng, đóng góp trực tiếp ý kiến khoa học phục vụ đổi mới bộ máy nhà nước, hoàn thiện hệ thống pháp luật. Từ năm 2010, tạp chí của Trường luôn được Hội đồng Giáo sư Nhà nước xếp điểm tối đa và giữ vững vị thế hàng đầu giới luật học Việt Nam. Đặc biệt, Nhà trường còn xuất bản phiên bản tiếng Anh Vietnamese Journal of Legal Sciences nhằm giới thiệu rộng rãi các nghiên cứu pháp lý của Việt Nam ra cộng đồng quốc tế, qua đó nâng cao tầm ảnh hưởng học thuật của Trường trên bình diện toàn cầu.
Tạp chí Khoa học Pháp lý Việt Nam do Trường Đại học Luật TP.HCM phát hành
* Góp phần hoàn thiện chính sách pháp luật quốc gia
Không chỉ dừng lại ở các công bố khoa học, Trường Đại học Luật TP.HCM còn ghi dấu ấn đậm nét thông qua việc tư vấn, phản biện chính sách và tham gia xây dựng văn bản pháp luật quan trọng của Nhà nước. Nhiều hội thảo khoa học do Trường tổ chức đã trở thành kênh tham vấn hiệu quả cho Quốc hội và các cơ quan lập pháp, góp phần hoàn thiện các dự án luật. Điển hình, vào tháng 11/2023, ULAW chủ trì Hội thảo khoa học "Góp ý Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi)" với sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà quản lý. Các khuyến nghị từ hội thảo sau đó đã được gửi đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan chủ trì thẩm tra để nghiên cứu tiếp thu, chỉnh lý dự luật trước khi trình Quốc hội thông qua. Đây là sự ghi nhận rất lớn, cho thấy tiếng nói khoa học của Trường có trọng lượng trong quá trình hoạch định chính sách công.
Hội thảo khoa học "Góp ý Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi)" do Trường Đại học Luật TP.HCM tổ chức
Tương tự, nhiều dự án luật quan trọng khác cũng nhận được sự phản biện, góp ý sâu sắc từ các chuyên gia của ULAW. Vào tháng 11/2024, Trường đã phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia góp ý Dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi), tạo diễn đàn để các nhà khoa học, luật sư, nhà quản lý trao đổi thẳng thắn về những điểm bất cập và đề xuất hoàn thiện luật này. Các ý kiến từ hội thảo đã được tổng hợp gửi đến cơ quan soạn thảo và Quốc hội, hỗ trợ cho việc chỉnh lý dự thảo Luật Việc làm khi đưa ra thảo luận vào kỳ họp cuối năm 2024. Trước đó, Trường Đại học Luật TP.HCM cũng nhiều lần phối hợp cùng Đoàn Đại biểu Quốc hội TP.HCM tổ chức tọa đàm, hội nghị góp ý cho các dự thảo luật khác như Luật Trưng cầu ý dân, Luật Luật sư…, qua đó khẳng định vai trò “đầu mối” tập hợp trí tuệ vùng phía Nam đóng góp cho công tác lập pháp.
Hội thảo khoa học cấp quốc gia góp ý Dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi) do Trường Đại học Luật TP.HCM tổ chức
Bên cạnh hoạt động phản biện chính sách, thế mạnh nghiên cứu của Trường còn được phát huy trong việc tư vấn chuyên môn cho các cơ quan tư pháp, hành pháp. Năm 2023, sau Hội thảo về “Chứng cứ và chứng minh trong giải quyết vụ án hình sự” do ULAW tổ chức, Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh đã phản hồi rằng các kết quả nghiên cứu từ hội thảo đã được vận dụng hữu ích trong quá trình nghiên cứu hồ sơ, xét xử các vụ án hình sự tại địa phương. Tương tự, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao và Tạp chí Kiểm sát cũng đánh giá cao và ứng dụng kết quả hội thảo này vào công tác nghiệp vụ, trao đổi dữ liệu nghiên cứu. Điều đó cho thấy những nghiên cứu của giảng viên Trường Luật không hề xa rời thực tiễn, ngược lại đang trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng hoạt động tư pháp.
Hội thảo khoa học “Chứng cứ và chứng minh trong giải quyết vụ án hình sự” do Trường Đại học Luật TP.HCM tổ chức
Ngoài ra, Trường còn tích cực tham gia nhiều đề án, dự án luật lớn mang tầm chiến lược quốc gia. Gần đây nhất (9/2025), Trường phối hợp với Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý (Bộ Tư pháp) tổ chức Hội thảo về “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam - Những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra”. Đây là một đề án tầm quốc gia nhằm tái cấu trúc tổng thể hệ thống pháp luật theo hướng tinh gọn, đồng bộ, minh bạch và thích ứng cao trước bối cảnh Cách mạng 4.0 và biến động địa chính trị quốc tế. Tại sự kiện, các chuyên gia, trong đó có đội ngũ giảng viên ULAW, đã đóng góp nhiều luận cứ khoa học cho việc “thiết kế lại” hệ thống pháp luật quốc gia, lấp đầy khoảng trống pháp lý trong các lĩnh vực mới như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, blockchain, biến đổi khí hậu, kinh tế tuần hoàn…
Hội thảo “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam - Những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra” do Trường Đại học Luật TP.HCM phối hợp Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý (Bộ Tư pháp) tổ chức
Cũng trong tháng 9/2025, tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam, Trường Đại học Luật TP.HCM khẳng định vai trò tiên phong của mình khi là cơ sở đào tạo pháp lý duy nhất được mời tham luận và chủ trì các phiên chuyên đề. Các tham luận của TS. Nguyễn Thị Ánh Hồng - Trưởng Bộ môn Luật Hình sự, Khoa Luật Hình sự và TS. Đỗ Thanh Trung - Giảng viên Khoa Luật Hành chính – Nhà nước đã đưa ra nhiều luận cứ và kiến nghị quan trọng về hoàn thiện chính sách pháp luật hình sự, dân sự và thể chế nhằm bảo đảm quyền lợi doanh nghiệp tư nhân, thúc đẩy môi trường đầu tư minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Qua đó, ULAW tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm đào tạo – nghiên cứu hàng đầu, đồng hành cùng Nhà nước trong công cuộc kiến tạo thể chế và phát triển kinh tế tư nhân bền vững
TS. Nguyễn Thị Ánh Hồng tham luận phiên đối thoại cấp Bộ chủ đề “Thể chế kiến tạo – Doanh nghiệp vươn mình” trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam năm 2025,
TS. Đỗ Thanh Trung tham luận phiên đối thoại cấp Bộ chủ đề “Thể chế kiến tạo – Doanh nghiệp vươn mình” trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam năm 2025,
Những đóng góp này một lần nữa khẳng định vai trò tiên phong của Trường Đại học Luật TP.HCM trong việc tư vấn chính sách vĩ mô, phản biện xã hội và đồng hành cùng Nhà nước trong công cuộc cải cách pháp luật và xây dựng nhà nước pháp quyền.
* Tiếp tục tiên phong nghiên cứu trong kỷ nguyên số
Hướng tới cột mốc 50 năm và xa hơn nữa, Trường Đại học Luật TP.HCM tái khẳng định cam kết tiếp tục đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, đáp ứng những đòi hỏi mới của đất nước trong kỷ nguyên số. Ban lãnh đạo Nhà trường xác định tầm nhìn đến năm 2030, 2045 sẽ phát triển ULAW thành một đại học định hướng nghiên cứu đa ngành, đa lĩnh vực, giữ vững vai trò nòng cốt trong đào tạo pháp luật và có uy tín tầm khu vực châu Á. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, trọng tâm được đặt vào việc thúc đẩy nghiên cứu khoa học gắn với đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng và tác động xã hội của các công trình nghiên cứu. Mỗi đề tài, bài viết đều được khuyến khích gắn liền với các vấn đề thực tiễn, giải quyết những bài toán pháp lý đặt ra bởi sự phát triển nhanh chóng của xã hội và công nghệ.
Trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0, Trường chú trọng phát triển các hướng nghiên cứu liên ngành giữa pháp luật với kinh tế, quản trị, công nghệ và ngôn ngữ. Minh chứng là hàng loạt hội thảo quốc tế gần đây do ULAW tổ chức về chủ đề chuyển đổi số trong giáo dục pháp luật và ngôn ngữ, tác động của các hiệp định thương mại thế hệ mới, bảo vệ dữ liệu cá nhân trên không gian mạng… Những diễn đàn học thuật này thu hút sự tham gia của nhiều học giả trong và ngoài nước, giúp Nhà trường học hỏi kinh nghiệm quốc tế và định hình các hướng nghiên cứu mới.
TS. Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Nhà trường nhấn mạnh rằng trong kỷ nguyên số, ULAW đặc biệt quan tâm tới việc ứng dụng công nghệ trong giảng dạy và nghiên cứu, cũng như tìm giải pháp pháp lý cho các vấn đề mới nảy sinh từ quá trình chuyển đổi số. Tinh thần chủ động đón đầu này thể hiện qua việc Trường đang tích cực hợp tác quốc tế, trao đổi học thuật nhằm xây dựng lộ trình số hóa hoạt động đào tạo và nghiên cứu một cách bài bản, khả thi.
Bên cạnh đó, Nhà trường tiếp tục đầu tư phát triển nguồn nhân lực nghiên cứu chất lượng cao. Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ hiện đã đạt trên 40% và phấn đấu tăng lên 50% vào năm 2030. ULAW áp dụng nhiều chính sách thu hút và đãi ngộ nhà khoa học: hỗ trợ giảng viên học tập, nghiên cứu ở nước ngoài, khuyến khích công bố quốc tế, khen thưởng xứng đáng những cá nhân có thành tích khoa học nổi bật. Không những vậy, Trường còn đẩy mạnh hợp tác với các viện nghiên cứu, doanh nghiệp, cơ quan nhà nước để gắn kết nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn, tăng cường chuyển giao tri thức vào đời sống kinh tế-xã hội.
Với bề dày thành tựu đã đạt được cùng định hướng chiến lược rõ ràng, Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh đang vững vàng tiến bước trên hành trình 50 năm và hơn thế nữa. Di sản tri thức tích lũy qua nửa thế kỷ là nền tảng vững chắc để ULAW tiếp tục khởi nguồn những công trình nghiên cứu pháp luật chất lượng, đồng thời dẫn dắt đổi mới sáng tạo trong khoa học pháp lý Việt Nam. Những đóng góp thầm lặng nhưng to lớn của Nhà trường trong công tác nghiên cứu và hoàn thiện pháp luật sẽ mãi là niềm tự hào, là minh chứng cho sứ mệnh cao cả của một cơ sở đào tạo trọng điểm – nơi “chất lượng tạo nên thương hiệu” và tri thức được chuyển hóa thành những giá trị thiết thực phục vụ cộng đồng, đất nước.
Thực hiện: Hồng Giang
➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖
📝TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH (ULAW)
☎Hotline: (028) 39400.989 – 1900.5555.14 – Zalo: 0879.555.514
🔗Website: https://hcmulaw.edu.vn/
🔗Chuyên trang 50 năm: https://50years.hcmulaw.edu.vn/
📲Fanpage: https://www.facebook.com/hcmulaw/
Youtbe: https://www.youtube.com/@ulawhcm
📲 TikTok: https://www.tiktok.com/@ulawtv
#50NamTruyenThong #30NamMangTenTruong #VungBuocVuonTam #ULAW50 #KỷNiệm50Năm #TrườngĐạiHọcLuậtTPHCM #ULAW #VữngTruyềnThốngSángTươngLai #ULAW #ĐạiHọcLuậtThànhphốHồChíMinh