Kỷ niệm 50 năm Trường Đại học Luật TP.HCM: Nửa thế kỷ hình thành và phát triển – Vững bước tiên phong trong đào tạo cán bộ pháp lý khu vực phía Nam

1976 – 1987: Đặt nền móng và định hình

Ngay sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, nhu cầu đào tạo cán bộ tư pháp cho khu vực phía Nam trở nên cấp thiết. Tháng 5/1975, Chính phủ quyết định thành lập Trường Cán bộ Tư pháp Trung ương tại TP.HCM – một cơ sở trực thuộc Tòa án Nhân dân Tối cao, với nhiệm vụ đào tạo các cán bộ tư pháp, đặc biệt là đội ngũ thẩm phán, cho các tỉnh phía Nam. Đến năm 1976, trường chính thức đi vào hoạt động, trở thành cái nôi đầu tiên đào tạo bài bản về pháp luật ở miền Nam sau ngày thống nhất. Đây chính là tiền thân đầu tiên của Trường Đại học Luật TP.HCM ngày nay. Việc ra đời ngôi trường này mang ý nghĩa vô cùng to lớn: lần đầu tiên, một thế hệ cán bộ pháp lý mới được đào tạo theo định hướng của Nhà nước cách mạng, đáp ứng yêu cầu xây dựng lại bộ máy tư pháp ở vùng đất vừa trải qua chiến tranh; đặt nền móng cho hệ thống giáo dục pháp lý sau này và khẳng định vai trò tiên phong của nhà trường trong sự nghiệp đào tạo cán bộ pháp luật ở phía Nam.

Trường Cán bộ Tư pháp Trung ương tại TP.HCM (hay còn gọi là Trường Cán bộ Tư pháp miền Nam) những năm đầu đi vào hoạt động

Những năm đầu thành lập, cơ sở vật chất và đội ngũ cán bộ giảng viên còn hạn chế, Trường Cán bộ Tư pháp chỉ tổ chức các khóa học ngắn hạn và trung cấp về pháp lý. Dù điều kiện khó khăn, trường đã nỗ lực hoàn thành sứ mệnh đào tạo hàng trăm lượt cán bộ tư pháp cho địa phương, góp phần ổn định bộ máy tư pháp trong giai đoạn hậu chiến. Năm 1982, khi Bộ Tư pháp được tái lập, trường được chuyển giao về Bộ quản lý và đổi tên thành Trường Trung học Pháp lý TP.HCM. Trên cơ sở kế thừa Trường Cán bộ Tư pháp trước đó, Trường Trung học Pháp lý có nhiệm vụ đào tạo cán bộ ở trình độ trung cấp pháp lý, góp phần chuẩn hóa kiến thức cho đội ngũ cán bộ tòa án, viện kiểm sát, tư pháp địa phương.

Giai đoạn 1983–1988, trường đã phối hợp với Trường Đại học Pháp lý Hà Nội (nay là Đại học Luật Hà Nội) mở các lớp đại học pháp lý tại TP.HCM, tạo điều kiện cho học viên miền Nam được tiếp cận chương trình cử nhân luật ngay tại địa phương. Có thể nói, trong giai đoạn đặt nền móng này, Nhà trường đã khẳng định vai trò tiên phong khi kịp thời cung cấp nguồn nhân lực pháp luật trình độ cơ bản cho miền Nam, đặt những viên gạch đầu tiên xây dựng truyền thống đào tạo pháp lý của ULAW.

1987 – 1995: Phát triển vượt bậc, khẳng định vị thế

Bước sang cuối thập niên 1980, đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, yêu cầu về đội ngũ pháp lý trình độ đại học ngày càng cao. Ngày 25/12/1987, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ban hành Quyết định số 357-CT thành lập Phân hiệu Đại học Pháp lý TP.HCM trực thuộc Bộ Tư pháp. Sự kiện này đánh dấu bước phát triển vượt bậc của Nhà trường: từ một trường trung cấp trở thành phân hiệu của trường đại học pháp lý, có nhiệm vụ đào tạo cử nhân luật chính quy cho các tỉnh phía Nam. Việc mở Phân hiệu Đại học Pháp lý giúp mở rộng quy mô đào tạo, lần đầu tiên sinh viên miền Nam có một địa chỉ đại học chuyên ngành luật ngay tại TP.HCM. Trong giai đoạn này, Phân hiệu từng bước kiện toàn đội ngũ giảng viên, xây dựng giáo trình, chương trình đào tạo đại học bài bản, đặt nền móng cho chất lượng đào tạo sau này.

Việc thành lập Phân hiệu Đại học Pháp lý TP.HCM đánh dấu bước phát triển vượt bậc từ một trường trung cấp trở thành phân hiệu của trường đại học pháp lý, có nhiệm vụ đào tạo cử nhân luật chính quy cho các tỉnh phía Nam.

Hình ảnh sinh viên Phân hiệu Đại học Pháp lý TP Hồ Chí Minh

Năm 1993, Bộ Tư pháp quyết định đổi tên Phân hiệu Đại học Pháp lý TP.HCM thành Phân hiệu Đại học Luật TP.HCM, thống nhất tên gọi “luật” thay cho “pháp lý” để phù hợp với hệ thống giáo dục đại học trong nước. Dưới tên gọi mới, Phân hiệu Đại học Luật TP.HCM tiếp tục lớn mạnh về cả quy mô lẫn chất lượng. Giai đoạn 1987–1995 chứng kiến số lượng sinh viên tuyển sinh và tốt nghiệp tăng nhanh, chương trình đào tạo dần hoàn thiện. Trên giảng đường khi ấy còn nhiều khó khăn thiếu thốn, nhưng sự nhiệt huyết và trình độ chuyên môn cao của các thế hệ giảng viên đã hun đúc nên truyền thống học thuật nghiêm túc cho Nhà trường. Phân hiệu khi đó dần khẳng định vị thế là trung tâm đào tạo pháp luật trọng yếu của miền Nam, sánh vai cùng Trường Đại học Pháp lý Hà Nội trở thành hai địa chỉ đào tạo luật chủ lực của cả nước. Chính trong những năm tháng vượt khó và phát triển này, bản sắc của Trường – đề cao chất lượng và tính tiên phong – đã được định hình rõ nét.

Phân hiệu Đại học Pháp lý TP.HCM được đổi tên thành Phân hiệu Đại học Luật TP.HCM vào năm 1993

1995 – 2000: Chuyển mình và hội nhập

Năm 1995, hệ thống giáo dục đại học Việt Nam có bước chuyển mình lớn với việc hình thành các Đại học Quốc gia. Trong bối cảnh đó, Trường Đại học Luật TP.HCM đứng trước cơ hội phát triển mới. Ngày 30/3/1996, Bộ Giáo dục & Đào tạo ký Quyết định số 1234/GD-ĐT thành lập Trường Đại học Luật TP.HCM trực thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM. Trường mới được thành lập trên cơ sở hợp nhất Phân hiệu Đại học Luật TP.HCM (thuộc Bộ Tư pháp) với Khoa Luật của Trường Đại học Tổng hợp TP.HCM. Sự kiện hợp nhất này mang ý nghĩa lịch sử: lần đầu tiên một trường đại học luật hoàn chỉnh tại TP.HCM ra đời, tập hợp được cả thế mạnh của hệ thống đào tạo pháp lý của Bộ Tư pháp lẫn bề dày học thuật của Khoa Luật thuộc Đại học Tổng hợp. Trường trở thành một thành viên của Đại học Quốc gia, được thừa hưởng môi trường đại học đa ngành và những nguồn lực quan trọng để phát triển tầm vóc. Đây là bước chuyển mình mạnh mẽ, tạo tiền đề để Nhà trường vươn lên tầm cao mới trong giai đoạn sau.

Cổng trường tại cơ sở Bình Triệu năm 1997

Trong thời gian thuộc Đại học Quốc gia (1996–2000), Trường Đại học Luật TP.HCM đã có điều kiện hội nhập sâu hơn vào hệ thống giáo dục đại học cả nước. Nhà trường xây dựng chương trình đào tạo cập nhật, mở rộng lĩnh vực nghiên cứu khoa học, đồng thời thiết lập các mối quan hệ hợp tác với những đơn vị bạn trong khối ĐHQG. Giai đoạn này cũng chứng kiến sự đổi thay về cơ sở vật chất: trường chuyển trụ sở chính về cơ sở 2 Nguyễn Tất Thành (Quận 4), đồng thời duy trì cơ sở Bình Triệu (Thủ Đức) làm nơi học tập cho sinh viên. Môi trường đại học quốc gia năng động giúp các giảng viên, sinh viên Trường có thêm cơ hội giao lưu học thuật và tiếp cận nguồn tài liệu phong phú. Đây thực sự là bước chuẩn bị cần thiết để Nhà trường bước vào thiên niên kỷ mới với tâm thế tự tin, sẵn sàng phát triển lớn mạnh hơn nữa.

Năm 2000, một quyết định quan trọng đã định hình tương lai độc lập của Trường: Ngày 10/10/2000, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 118/2000/QĐ-TTg đưa Trường Đại học Luật TP.HCM tách ra khỏi Đại học Quốc gia TP.HCM, trở thành trường đại học độc lập trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Từ đây, Nhà trường bước sang trang mới – vận hành tự chủ hơn và trực tiếp chịu trách nhiệm trước Bộ Giáo dục và Đào tạo về mọi mặt hoạt động. Quyết định này tạo điều kiện để ULAW phát huy tối đa nội lực, chủ động xây dựng chiến lược phát triển phù hợp với sứ mệnh đào tạo pháp luật của mình.

Cơ sở Nguyễn Tất Thành thuở chưa xây dựng lại

2000 – Nay: Tự chủ, vươn tầm và khẳng định vị thế

Từ năm 2000 đến nay, Trường Đại học Luật TP.HCM đã có những bước tiến vượt bậc, không ngừng khẳng định vị thế là một trong hai cơ sở đào tạo pháp luật trọng điểm quốc gia. Với lợi thế vận hành tự chủ, Nhà trường chủ động thực hiện nhiều cải cách toàn diện trong đào tạo và quản trị. Năm 2013, Chính phủ chính thức xác định Trường Đại học Luật TP.HCM (cùng với Đại học Luật Hà Nội) là trường trọng điểm về đào tạo cán bộ pháp luật của cả nước. Điều này một lần nữa khẳng định uy tín và chất lượng đào tạo của ULAW ở tầm quốc gia. Đến năm 2017, Trường được chọn tham gia đề án thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động, hướng tới tự chủ đại học cao hơn – một dấu mốc thể hiện tinh thần tiên phong trong cải cách giáo dục đại học.

Cơ sở Bình Triệu có tổng diện tích lên đến 12.000 m2 với quy mô 3 khối nhà học, hệ thống thư viện hiện đại

Hiện nay, Trường Đại học Luật TP.HCM là cơ sở đào tạo và nghiên cứu pháp lý hiện đại, đa ngành. Bên cạnh ngành Luật truyền thống, Trường đã mở rộng đào tạo các lĩnh vực giao thoa như Quản trị – Luật, Quản trị Kinh doanh, Ngôn ngữ Anh (chuyên ngành Anh văn Pháp lý), Luật Thương mại Quốc tế, Tài chính – Ngân hàng, Kinh doanh Quốc tế ở bậc cử nhân. ULAW cũng đào tạo đầy đủ các trình độ từ cử nhân đến thạc sĩ, tiến sĩ luật, đồng thời mở các chương trình vừa học vừa làm, văn bằng hai… để đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng.

Đến tháng 11 năm 2025, toàn trường hiện có gần 500 viên chức và người lao động, trong đó có hơn 330 giảng viên bao gồm 4 giáo sư, 20 phó giáo sư, hơn 300 tiến sĩ và thạc sĩ. Nhà trường đang tiếp tục nâng mức và mở rộng chính sách đãi ngộ đối với người có học hàm, học vị cao, thể hiện quy mô phát triển ổn định và đồng bộ giữa giảng dạy, nghiên cứu và quản trị.

Quy mô đào tạo hiện đạt 10.426 sinh viên chính quy và 682 học viên hệ vừa làm vừa học, với 142 lớp học đang vận hành. Trong 5 năm gần đây, Trường đã tuyển sinh 18.081 sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh; đồng thời cấp bằng tốt nghiệp cho 11.311 người, gồm 35 tiến sĩ, 1.428 thạc sĩ và 15.838 cử nhân đại học. Nhiều cựu sinh viên của trường đã và đang giữ các vị trí quan trọng trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước – minh chứng sống động cho chất lượng đầu ra của ULAW. Tỷ lệ sinh viên trên giảng viên được duy trì ở mức hợp lý, bảo đảm chất lượng đào tạo.

Cùng với mở rộng quy mô, ULAW đặc biệt chú trọng nâng cấp cơ sở vật chất phục vụ dạy và học. Hiện trường có ba cơ sở đào tạo khang trang tại TP.HCM. Trong đó, cơ sở 1 – trụ sở chính – đặt tại số 02 Nguyễn Tất Thành, phường Xóm Chiếu. Cơ sở 2 tọa lạc tại số 123 Quốc lộ 13, phường Hiệp Bình – được đầu tư đồng bộ với hệ thống phòng học, thư viện và khu sinh hoạt sinh viên hiện đại. Bên cạnh đó, cơ sở 3 tại phường Long Phước vừa đi vào hoạt động từ năm học 2025–2026, góp phần hoàn thiện mạng lưới cơ sở vật chất của Nhà trường theo định hướng trở thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu luật hàng đầu khu vực. Song song đó, thư viện điện tử và hạ tầng công nghệ thông tin của trường được đầu tư mạnh, tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận tri thức thuận lợi trong kỷ nguyên số.

Cơ sở Nguyễn Tất Thành ở thời điểm hiện tại, khang trang với tòa nhà 11 tầng, tổng diện tích 8800m2, thư viện hiện đại hơn 2400m2

Chất lượng đào tạo luôn được xác định là giá trị cốt lõi làm nên thương hiệu ULAW. Tất cả các chương trình đào tạo cử nhân luật của trường đều đã được kiểm định bởi những tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục uy tín trong nước; 7 chương trình đào tạo đại học đã hoàn tất kiểm định chất lượng theo chuẩn quốc gia và đang tiến hành đánh giá theo tiêu chuẩn quốc tế FIBAA. Các chương trình thạc sĩ, tiến sĩ và chương trình liên kết đào tạo quốc tế cũng đã đạt kiểm định quốc tế. Nhờ chú trọng gắn đào tạo lý thuyết với thực tiễn, tăng cường kỹ năng nghề nghiệp cho người học, sinh viên tốt nghiệp từ Trường Đại học Luật TP.HCM luôn được các nhà tuyển dụng đánh giá cao. Tỉ lệ sinh viên có việc làm ổn định ngay trong năm đầu sau tốt nghiệp thường xuyên đạt từ 86,7% đến 95%, và theo khảo sát, có tới 95,9% đơn vị sử dụng lao động hài lòng về chất lượng cử nhân tốt nghiệp từ trường. Đây là những con số ấn tượng thể hiện cam kết của Nhà trường đối với chất lượng đầu ra và khả năng cạnh tranh của sinh viên trên thị trường lao động.

Các bạn sinh viên ULAW trong giờ học tại Cơ sở 3 Long Phước

Cùng với đào tạo, công tác nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế của ULAW cũng đạt nhiều thành tựu nổi bật trong hai thập kỷ vừa qua. Trường đã hình thành các viện, trung tâm nghiên cứu chuyên sâu về pháp luật, hàng năm thực hiện hàng chục đề tài khoa học các cấp và công bố nhiều bài báo trên tạp chí uy tín. Đặc biệt, ULAW không ngừng mở rộng hợp tác quốc tế nhằm nâng cao vị thế học thuật và tạo cơ hội cho giảng viên, sinh viên hội nhập. Trong giai đoạn 2020–2025, Trường đã thiết lập quan hệ chính thức với 34 cơ sở đào tạo và hành nghề luật trên thế giới.

Một ví dụ tiêu biểu là chương trình liên kết đào tạo song bằng cử nhân luật với Đại học Arizona (Hoa Kỳ) được ký kết năm 2022, cho phép sinh viên học 3 năm tại ULAW và năm cuối tại Đại học Arizona để nhận bằng cử nhân được công nhận ở cả Việt Nam và Hoa Kỳ. Bên cạnh đó, Trường còn hợp tác trao đổi học thuật với nhiều tổ chức như Quỹ Korea Foundation (Hàn Quốc), các đại học của Pháp (Jean Moulin Lyon 3, Bordeaux, Toulouse Capitole), Anh, Nhật Bản..., thường xuyên mời chuyên gia quốc tế giảng dạy, tổ chức các hội thảo quốc tế, cuộc thi phiên tòa giả định bằng tiếng Anh… Nhờ đó, ULAW ngày càng hội nhập sâu rộng vào mạng lưới đào tạo luật khu vực và thế giới, giữ vai trò đầu tàu kết nối với các cơ sở đào tạo pháp luật khác, đặc biệt là ở miền Nam.

Với những thành tích trong giảng dạy, đào tạo và nghiên cứu, Trường Đại học Luật TP.HCM đã nhiều lần vinh dự đón nhận các danh hiệu khen thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước. Năm 2000, nhà trường được trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhì; tiếp đó là Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ (2011), Cờ thi đua của Chính phủ (2012), và đặc biệt là Huân chương Lao động hạng Nhất vào năm 2016 nhằm ghi nhận những đóng góp nổi bật của Trường trong sự nghiệp giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực pháp lý chất lượng cao. Năm học 2017-2018, trường cũng được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận danh hiệu “Tập thể Lao động xuất sắc”. Đây không chỉ là những cột mốc đáng tự hào của tập thể sư phạm nhà trường, mà còn là động lực để ULAW tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ hội nhập và đổi mới giáo dục đại học.

Trường Đại học Luật TP.HCM vinh dự đón nhận Huân chương Lao Động hạng Nhất vào năm 2016

* Phát huy truyền thống, hướng đến tương lai

Năm 2026 tới đây, Trường Đại học Luật TP.HCM không chỉ kỷ niệm 50 năm truyền thống mà còn đánh dấu điểm xuất phát cho chiến lược phát triển mới với tầm nhìn đến năm 2045. Trao đổi về định hướng tương lai.

TS. Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Nhà trường cho biết ULAW đã xác định ba trụ cột chiến lược quan trọng để thích ứng với bối cảnh mới về cải cách tư pháp, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Trụ cột thứ nhất là tiên phong xây dựng “đại học số” toàn diện, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) vào mọi mặt hoạt động từ quản lý, giảng dạy đến nghiên cứu. Trụ cột thứ hai, trường hướng tới mô hình đại học đa ngành, liên lĩnh vực, không chỉ đào tạo luật truyền thống mà mở rộng sang các lĩnh vực giao thoa giữa luật với công nghệ, kinh tế, quản lý… nhằm tạo ra thế hệ cử nhân luật có tư duy liên ngành, thích ứng với thế giới thay đổi nhanh chóng. Trụ cột thứ ba là tiếp tục khẳng định vị thế trường trọng điểm quốc gia về đào tạo pháp luật, tập trung phát triển các chuyên ngành mũi nhọn đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội và hội nhập quốc tế, cung cấp nguồn nhân lực pháp lý chất lượng cao phục vụ tiến trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam. Dưới sự lãnh đạo của Ban Giám hiệu hiện tại, ULAW đang tự tin “vững truyền thống, sáng tương lai” – vừa kế thừa truyền thống nửa thế kỷ, vừa năng động đổi mới để vươn tầm khu vực.

Để chào mừng cột mốc nửa thế kỷ đầy ý nghĩa này, Nhà trường đã phát động chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm truyền thống kéo dài từ cuối năm 2025 đến năm 2026 vô cùng phong phú. Các hoạt động bao gồm: những hội thảo khoa học quốc gia và quốc tế tổng kết thành tựu nghiên cứu pháp lý và đóng góp của ULAW đối với nền pháp luật nước nhà; các chương trình văn hóa, văn nghệ, thể thao sôi nổi nhằm gắn kết các thế hệ sinh viên và giảng viên; những buổi lễ tri ân các thế hệ lãnh đạo, nhà giáo lão thành đã góp công xây dựng trường; các hoạt động tình nguyện và phục vụ cộng đồng thể hiện trách nhiệm xã hội của sinh viên luật… Tất cả tạo nên không khí hân hoan, tự hào lan tỏa trong toàn trường. Điểm nhấn sẽ là Lễ kỷ niệm chính thức 50 năm thành lập trường tổ chức vào đúng Ngày Truyền thống 30/3/2026, dự kiến có sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các Bộ, ban, ngành trung ương và TP.HCM, cùng đông đảo đối tác quốc tế, cựu sinh viên và sinh viên các thế hệ.

Nửa thế kỷ - một chặng đường không quá dài so với lịch sử của ngành Giáo dục Việt Nam, nhưng với Trường Đại học Luật TP.HCM là một hành trình giàu dấu ấn và cống hiến. Từ những ngày đầu gian khó đến thời kỳ phát triển rực rỡ hôm nay, ULAW luôn giữ vững sứ mệnh tiên phong đào tạo nguồn nhân lực pháp luật vừa hồng, vừa chuyên cho đất nước. Với nền tảng truyền thống vững chắc, chiến lược phát triển đúng đắn và sự chung sức của bao thế hệ thầy trò, Trường Đại học Luật TP.HCM vững tin bước vào giai đoạn mới – tiếp tục tiên phong, đổi mới sáng tạo, xứng đáng với vai trò lá cờ đầu trong đào tạo cán bộ pháp lý khu vực phía Nam và cả nước. Điều đó không chỉ là niềm tự hào của tập thể ULAW, mà còn góp phần khẳng định vị thế của giáo dục pháp luật Việt Nam trên bản đồ khu vực và thế giới.

Thực hiện: Hồng Giang

➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖

📝TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH (ULAW)

☎Hotline: (028) 39400.989 – 1900.5555.14 – Zalo: 0879.555.514

🔗Website: https://hcmulaw.edu.vn/

🔗Chuyên trang 50 năm: https://50years.hcmulaw.edu.vn/

📲Fanpage: https://www.facebook.com/hcmulaw/

Youtbe: https://www.youtube.com/@ulawhcm

📲 TikTok: https://www.tiktok.com/@ulawtv

#50NamTruyenThong #30NamMangTenTruong #VungBuocVuonTam #ULAW50 #KỷNiệm50Năm #TrườngĐạiHọcLuậtTPHCM #ULAW #VữngTruyềnThốngSángTươngLai #ULAW #ĐạiHọcLuậtThànhphốHồChíMinh